🦠 สารเคมีชนิดใด…มีผลยับยั้งการเจริญของ “เชื้อราขาว” มากที่สุด

หลายคนอาจมองว่า…

ยิ่งใช้สารเคมีมาก ก็ยิ่งช่วยควบคุมศัตรูพืชได้ดี

แต่หากในแปลงมีการใช้ เชื้อราขาว (Beauveria bassiana) ซึ่งเป็นจุลินทรีย์กำจัดแมลงตามธรรมชาติร่วมด้วย การเลือกสารเคมีผิดชนิด อาจทำให้ “ผู้ช่วยตัวสำคัญ” ของเราถูกทำลายไปโดยไม่รู้ตัว

แล้วสารเคมีชนิดใดมีผลกระทบต่อเชื้อราขาวมากที่สุด?

🔬 ผลการวิจัยพบว่า…

จากการเปรียบเทียบสารเคมีหลายกลุ่ม ทั้งสารกำจัดแมลง สารป้องกันกำจัดโรคพืช และสารกำจัดวัชพืช

Benomyl (บีโนมิล) ซึ่งเป็นสารป้องกันกำจัดเชื้อราโรคพืช เป็นสารที่มีผลยับยั้งเชื้อราขาวรุนแรงที่สุด

📌 1. ยับยั้งการเจริญของเส้นใยได้อย่างสมบูรณ์

ในการทดลอง เชื้อราขาวที่เลี้ยงบนอาหารที่ผสม benomyl

❌ ไม่สามารถเจริญเติบโตได้เลย

โดยวัดขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางของโคโลนีได้ 0 เซนติเมตร ทั้งเมื่อเพาะเลี้ยงครบ 7 วัน และ 14 วัน

📌 2. ยับยั้งการงอกของสปอร์ 100%

ผลการทดสอบการงอกของสปอร์ยังพบว่า

ทั้งที่ความเข้มข้น 1×10⁵ สปอร์/มิลลิลิตร (ตรวจหลัง 1 วัน)

และ 1×10⁴ สปอร์/มิลลิลิตร (ตรวจหลัง 3 วัน)

เชื้อราขาวในอาหารที่ผสม benomyl

❌ ไม่พบการงอกของสปอร์เลย

หรือเท่ากับ 0 cfu/plate

แสดงว่าสปอร์สูญเสียความสามารถในการเจริญทั้งหมดภายใต้เงื่อนไขการทดลองนี้

📊 แล้วสารเคมีชนิดอื่นล่ะ?

แม้ mancozeb จะสามารถยับยั้งการงอกของสปอร์ได้เช่นเดียวกัน

แต่ยังพบว่าเส้นใยเชื้อราสามารถเจริญได้บ้าง

วันที่ 7 → 1.09 ซม.

วันที่ 14 → 2.69 ซม.

ขณะที่สารกำจัดแมลง thiamethoxam

กลับเป็นสารที่ส่งผลกระทบต่อเชื้อราขาวน้อยที่สุด

และเชื้อราขาวยังสามารถเจริญของเส้นใย การงอกของสปอร์ รวมถึงยังคงประสิทธิภาพในการเข้าทำลายเพลี้ยแป้งได้ดี จึงมีศักยภาพในการใช้ร่วมกันในระบบการจัดการศัตรูพืชแบบผสมผสาน (IPM)

🌱 สิ่งที่เกษตรกรควรรู้

งานวิจัยนี้ไม่ได้หมายความว่า benomyl เป็นสารที่ไม่ดี

แต่สะท้อนให้เห็นว่า

หากมีแผนใช้ เชื้อราขาว Beauveria bassiana เป็นชีวภัณฑ์กำจัดแมลง

ควรพิจารณาความเข้ากันได้ของสารเคมีที่ใช้ร่วมด้วย

เพราะสารบางชนิดอาจกำจัดเชื้อราศัตรูพืชได้ดี แต่ก็อาจทำลายจุลินทรีย์ที่เป็นประโยชน์ไปพร้อมกัน

การเลือกใช้สารเคมีอย่างเหมาะสม จะช่วยให้ชีวภัณฑ์ทำงานได้เต็มประสิทธิภาพ และลดการพึ่งพาสารเคมีในระยะยาว

💚 บทสรุป

การจัดการศัตรูพืชอย่างยั่งยืน ไม่ได้ขึ้นอยู่กับการเลือก “สารที่แรงที่สุด”

แต่ขึ้นอยู่กับการเลือกวิธีที่เหมาะสมกับเป้าหมาย

หากต้องการใช้ เชื้อราขาวเป็นผู้ช่วยกำจัดแมลง

การหลีกเลี่ยงสารที่ส่งผลกระทบต่อเชื้อราขาว และเลือกสารที่สามารถใช้ร่วมกันได้อย่างเหมาะสม คืออีกก้าวสำคัญของการทำเกษตรที่ปลอดภัย มีประสิทธิภาพ และยั่งยืน

📚 แหล่งอ้างอิง

จันทิมา จันทนพิมพ์, ศิวิลัย สิริมังครารัตน์ และ วีระศักดิ์ ศักดิ์ศิริรัตน์. ผลของสารเคมีป้องกันกำจัดศัตรูพืชต่อการเจริญและประสิทธิภาพของเชื้อราขาว Beauveria bassiana (Balsamo) Vuillemin ในการควบคุมเพลี้ยแป้งสีชมพูมันสำปะหลัง. วารสารวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น ปีที่ 43 ฉบับที่ 3 (2558).

บทความโดย : THAI GREEN AGRO