🌱 สารกำจัดวัชพืช Paraquat มีผลต่อ “เชื้อราขาว” อย่างไร?

หลายคนอาจคิดว่า…

เมื่อใช้สารกำจัดวัชพืช เชื้อราขาวที่เป็นชีวภัณฑ์ก็คงถูกทำลายไปทั้งหมด

แต่ผลการวิจัยกลับพบว่า…

ความจริงซับซ้อนกว่านั้น

แม้ paraquat dichloride จะส่งผลกระทบต่อการเจริญของเชื้อราขาว (Beauveria bassiana) แต่เชื้อราที่รอดชีวิตยังคงมีความสามารถในการเข้าทำลายเพลี้ยแป้งได้ในระดับที่ดี

🍄 Paraquat มีผลต่อ “สปอร์” ในช่วงแรก

สปอร์ คือจุดเริ่มต้นของชีวิตเชื้อรา

งานวิจัยพบว่า

🔹 เมื่อประเมินหลังเพาะเลี้ยง 1 วัน

ที่ความเข้มข้น 1×10⁵ สปอร์/มล.

ไม่พบการงอกของสปอร์เลย (0 cfu/plate)

แสดงว่า paraquat มีผลยับยั้งการงอกของสปอร์ในระยะเริ่มต้นอย่างชัดเจน

แต่เมื่อเวลาผ่านไป

🔹 หลังเพาะเลี้ยง 3 วัน

ที่ความเข้มข้น 1×10⁴ สปอร์/มล.

พบว่าสปอร์ยังสามารถงอกได้ 145 cfu/plate หรือมีอัตราการอยู่รอดประมาณ 57.4%

สะท้อนว่า สปอร์บางส่วนสามารถฟื้นตัวและงอกได้ แม้จะได้รับผลกระทบจากสารกำจัดวัชพืช

🌿 เส้นใยยังเติบโตได้…แต่ช้าลง

สำหรับเชื้อราที่เจริญเป็นเส้นใยแล้ว

Paraquat ไม่ได้หยุดการเจริญทั้งหมด

แต่ทำให้การเติบโตช้าลงอย่างเห็นได้ชัด

ผลการทดลองพบว่า

📌 อายุเชื้อ 7 วัน

เส้นผ่านศูนย์กลางโคโลนี 1.57 ซม.

ขณะที่ชุดควบคุมอยู่ที่ 2.72 ซม.

📌 อายุเชื้อ 14 วัน

เส้นผ่านศูนย์กลางเพิ่มเป็น 2.60 ซม.

ส่วนชุดควบคุมขยายได้ 5.32 ซม.

จึงอาจกล่าวได้ว่า

Paraquat มีผลชะลอการเจริญของเชื้อราขาว แต่ไม่ได้ทำให้เชื้อหยุดเติบโตโดยสิ้นเชิง

🐞 แล้วเชื้อราที่ยังรอด…ยังฆ่าเพลี้ยได้หรือไม่?

นี่คือประเด็นที่น่าสนใจที่สุดของงานวิจัย

นักวิจัยนำสปอร์ที่รอดจากการเพาะเลี้ยงร่วมกับ paraquat ไปทดสอบกับเพลี้ยแป้งสีชมพูมันสำปะหลัง

ผลพบว่า

✅ วันที่ 7 ติดเชื้อได้ 12.56%

✅ วันที่ 10, 14 และ 21 อยู่ที่ 37.95%

แม้ตัวเลขจะสูงกว่าชุดควบคุมที่ไม่ได้ผสมสารเคมี (33.28% ในวันที่ 21) แต่ เมื่อวิเคราะห์ทางสถิติแล้ว ไม่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญ

นั่นหมายความว่า

สปอร์ที่รอดชีวิตยังคงรักษาความสามารถในการเข้าทำลายเพลี้ยไว้ได้ดี

🌾 ข้อคิดสำหรับการจัดการแปลงเกษตร

งานวิจัยนี้สะท้อนให้เห็นว่า

การใช้สารกำจัดวัชพืชร่วมกับชีวภัณฑ์ ไม่ควรตัดสินจากผลในระยะสั้นเพียงอย่างเดียว

ควรพิจารณาหลายด้าน เช่น

✅ สารมีผลต่อการงอกของสปอร์มากน้อยเพียงใด

✅ เชื้อราที่ยังรอดสามารถเจริญต่อได้หรือไม่

✅ หลังรอดแล้ว ยังมีประสิทธิภาพในการควบคุมแมลงหรือไม่

การเข้าใจข้อมูลเหล่านี้ จะช่วยให้เกษตรกรวางแผนการใช้ชีวภัณฑ์และสารเคมีร่วมกันได้อย่างเหมาะสม และสอดคล้องกับแนวทางการจัดการศัตรูพืชแบบผสมผสาน (IPM)

💚 สรุป

งานวิจัยพบว่า Paraquat ส่งผลกระทบต่อเชื้อราขาวในระดับปานกลาง

ลดการงอกของสปอร์ในช่วงแรก

ทำให้เส้นใยเติบโตช้าลง

แต่ เชื้อราที่รอดชีวิตยังคงมีประสิทธิภาพในการเข้าทำลายเพลี้ยแป้งได้ดี และไม่แตกต่างจากเชื้อราปกติในทางสถิติ

จึงแสดงให้เห็นว่า การประเมินความเหมาะสมของการใช้ชีวภัณฑ์ร่วมกับสารเคมี ควรพิจารณาทั้ง “ผลต่อการเจริญของเชื้อ” และ “ประสิทธิภาพในการควบคุมศัตรูพืช” ควบคู่กัน

📖 หากคุณสนใจงานวิจัยด้านชีวภัณฑ์ การจัดการศัตรูพืช และเกษตรปลอดภัย อย่าลืมติดตามเพจของเรา เพื่ออัปเดตองค์ความรู้ที่อ้างอิงจากงานวิจัยอย่างต่อเนื่อง

📚 เครดิตแหล่งข้อมูล

จันทิมา จันทนพิมพ์, ศิวิลัย สิริมังครารัตน์ และ วีระศักดิ์ ศักดิ์ศิริรัตน์. ผลของสารเคมีป้องกันกำจัดศัตรูพืชต่อการเจริญและประสิทธิภาพของเชื้อราขาว Beauveria bassiana (Balsamo) Vuillemin ในการควบคุมเพลี้ยแป้งสีชมพูมันสำปะหลัง. วารสารวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น ปีที่ 43 ฉบับที่ 3 (2558).

บทความโดย : THAI GREEN AGRO