มือใหม่หัดเพาะเห็ดฟางกองเตี้ยแบบพรวนดินเป็นขั้นตอนตั้งแต่เริ่มจนเก็บเกี่ยว

การเพาะเห็ดฟางแบบกองเตี้ยเป็นวิธีที่ใช้เวลาเพียง 8-15 วันก็สามารถเริ่มเก็บเกี่ยวผลผลิตได้ครับ โดยมีขั้นตอนสำหรับมือใหม่ดังต่อไปนี้:

1. การเตรียมพื้นที่และการพรวนดิน

ควรเลือกเพาะบนพื้นดินและพรวนดินเตรียมแปลงให้ละเอียด เพราะดังที่เราคุยกันไปว่าการพรวนดินช่วยให้การระบายอากาศดี กระตุ้นแร่ธาตุ และทำให้เห็ดออกดอกบนดินได้ดีกว่าบนกองฟาง

สถานที่เพาะควรมีร่มเงาช่วยบังแดด เช่น ในสวนกล้วย สวนมะพร้าว สวนลำไย หรือสวนยาง เพื่อให้ควบคุมอุณหภูมิให้เย็นลงได้ง่ายในช่วงหลังของการเพาะ

ราดรดพื้นดินด้วยเชื้อบาซิลลัส ซับทิลิส (Bacillus subtilis) หรือ ไบโอเซ็นเซอร์ ปริมาณ 50 กรัม เพื่อช่วยป้องกันโรคราต่างๆ เช่น ราดำ ราเมือก และราเขียว ข้อควรระวังคือห้ามใช้เชื้อไตรโคเดอร์มาโดยเด็ดขาด ในการเพาะเห็ดฟาง

2. การเตรียมวัสดุเพาะและหัวเชื้อ

ฟางข้าว: นำฟางไปแช่น้ำทิ้งไว้ 1 คืน หรืออย่างน้อยครึ่งชั่วโมง

หัวเชื้อเห็ดฟาง: นำหัวเชื้อ 1 ถุง (ประมาณ 200 กรัม) มาขยี้ผสมกับรำข้าว ภูไมท์ หรืออาหารเสริมสำหรับเห็ด แล้วแบ่งออกเป็น 3 ส่วน เพื่อเตรียมไว้ใช้สำหรับ 3 ชั้น

อาหารเสริม: เตรียมผักตบชวาสด หรือก้านกล้วยสด นำมาหั่นหรือสับให้ละเอียด

3. การเข้าแบบพิมพ์ทำกองเตี้ย

วางแม่พิมพ์ลงบนดิน แล้วใส่ฟางที่ชุ่มน้ำลงไปเป็นชั้นที่ 1 ให้มีความหนาประมาณ 2-3 นิ้ว จากนั้นขึ้นไปย่ำให้แน่น

โรยอาหารเสริม (ผักตบชวาหรือก้านกล้วยหั่นฝอย) หนาประมาณครึ่งนิ้ว ไว้บริเวณริมๆ ของกองฟาง

นำหัวเชื้อเห็ดที่แบ่งไว้ส่วนที่ 1 มาโรยเฉพาะบริเวณริมๆ ฟางเท่านั้น ไม่ต้องโรยเต็มพื้นที่

ทำซ้ำขั้นตอนเดิมจนครบ 3 ชั้น (แนะนำว่าไม่ควรทำสูงเกิน 3 ชั้น เพื่อป้องกันไม่ให้อุณหภูมิในกองร้อนจนเกินไป) จากนั้นรดน้ำให้เปียกชุ่ม

ถอดแม่พิมพ์ออก แล้วทำกองใหม่โดยเว้นระยะห่างระหว่างกองและระหว่างแถวประมาณ 1 ฟุต

4. การขึ้นโครงและคลุมพลาสติก

ใช้ไม้ไผ่เหลาเป็นระแนง ปักเป็นโครงโค้งครึ่งวงกลมคล้ายกระโดงเรือครอบกองฟางเอาไว้

คลุมด้วยแผ่นพลาสติก 2 แผ่นเกยทับซ้อนกัน หากคุณใช้พลาสติกใสจะได้เห็ดดอกสีดำ (แต่ถ้าแสงเข้ามากไป ต้องเอาฟางมาคลุมพลาสติกทับอีกทีเพื่อพรางแสง) ส่วนถ้าใช้พลาสติกสีดำจะได้เห็ดดอกสีขาว

5. การดูแลอุณหภูมิและการ "ตัดใย"

วันที่ 1 ถึง 3: เป็นช่วงสำคัญที่ต้องคุมอุณหภูมิในกะโจมให้ร้อนประมาณ 36-38 องศาเซลเซียส

หมั่นระบายอากาศทุกวัน วันละ 3-5 นาที และคอยสังเกตความชื้น (หากลองบิดฟางดูแล้วมีน้ำฉ่ำแปลว่าชื้นเกินไป)

วันที่ 3 (การตัดใย): เชื้อเห็ดจะเดินเป็นเส้นใยฟูคล้ายใยแมงมุม (ซึ่งช่วงนี้เองที่เส้นใยจะลงไปรวมตัวที่พื้นดินตามที่เราเคยคุยกันครับ) ให้ทำการ "ตัดใย" โดยใช้น้ำ 20 ลิตร ผสมภูไมท์ซัลเฟต 3 ขีด หรือใช้อาหารเสริมแร่ธาตุกระตุ้นดอกเห็ด ราดรดลงไปที่เส้นใย

วันที่ 4 ถึง 6: ต้องพยายามลดอุณหภูมิในกะโจมให้เย็นลงมาอยู่ที่ประมาณ 34-35 องศาเซลเซียส

6. การเก็บเกี่ยวผลผลิต

ตั้งแต่ช่วงวันที่ 8 ไปจนถึงประมาณวันที่ 15 เห็ดฟางจะเริ่มออกดอกและสามารถทยอยเก็บเกี่ยวได้เป็นเวลาประมาณ 1 สัปดาห์ครับ

คำแนะนำเพิ่มเติม: สำหรับมือใหม่ ควรเริ่มต้นทำในปริมาณน้อยๆ ก่อน เพื่อให้เกิดความเข้าใจเรื่องการจัดการความชื้นและอุณหภูมิก่อนที่จะขยายปริมาณ นอกจากนี้ การเพาะซ้ำที่เดิมบ่อยๆ อาจเป็นอุปสรรคสำคัญเพราะจะทำให้มีแมลงและศัตรูพืชสะสมได้ครับ