🌾 ใส่ไนโตรเจนมากขึ้น…ข้าวจะให้ผลผลิตดีขึ้นเสมอหรือไม่?

🌾 ใส่ไนโตรเจนมากขึ้น…ข้าวจะให้ผลผลิตดีขึ้นเสมอหรือไม่?

คำตอบคือ “ไม่จำเป็นต้องมากที่สุด แต่ควรเหมาะกับเป้าหมายการผลิต”
งานวิจัยที่ศึกษาการใช้ไนโตรเจนร่วมกับซีโอไลต์ในข้าว พบภาพที่น่าสนใจว่า เมื่อเพิ่มไนโตรเจน ผลผลิตมีแนวโน้มเพิ่มขึ้น แต่ในอีกด้านหนึ่ง โปรตีนในเมล็ดก็เพิ่มขึ้น และอาจสัมพันธ์กับค่ารสชาติที่ลดลง
แล้วควรเลือกเท่าไร?

🔹 ถ้าเป้าหมายคือ “ผลผลิตสูง”
ในการทดลอง ระดับ 157.5 กก. N/เฮกตาร์ หรือประมาณ 25.2 กก. N/ไร่ เมื่อใช้ร่วมกับซีโอไลต์ 10 ตัน/เฮกตาร์ (6 ไร่ 1 งาน) ให้ผลผลิตข้าวเปลือกประมาณ 8.53–8.59 ตัน/เฮกตาร์ สูงกว่าการไม่ใช้ซีโอไลต์ที่ระดับไนโตรเจนเดียวกัน
แต่เมื่อไนโตรเจนสูงขึ้น ปริมาณโปรตีนในเมล็ดก็เพิ่มขึ้น ขณะที่ค่ารสชาติมีแนวโน้มลดลง

🔹 ถ้าเป้าหมายคือ “ใช้ไนโตรเจนอย่างคุ้มค่า”
ระดับ 105 กก. N/เฮกตาร์ หรือประมาณ 16.8 กก. N/ไร่ ร่วมกับซีโอไลต์ เป็นอีกจุดที่น่าสนใจ
เพราะใช้ไนโตรเจนน้อยกว่าระดับ 157.5 กก. N/เฮกตาร์ประมาณ 33% แต่ยังให้ผลผลิตข้าวเปลือกประมาณ 7.30–7.38 ตัน/เฮกตาร์ ใกล้เคียงกับการใช้ไนโตรเจน 157.5 กก. N/เฮกตาร์โดยไม่ใส่ซีโอไลต์ ซึ่งให้ประมาณ 7.45 ตัน/เฮกตาร์

ขณะเดียวกัน ค่ารสชาติที่ระดับ 105 กก. N/เฮกตาร์อยู่ประมาณ 69.2 เทียบกับ 64.9 ที่ระดับไนโตรเจน 157.5 กก./เฮกตาร์
💡 จึงเกิดคำถามสำคัญว่า เราต้องการ “ผลผลิตสูงสุด” หรือ “ผลผลิตที่คุ้มค่ากับไนโตรเจนที่ใส่”?
จากผลทดลอง 105 กก. N/เฮกตาร์ + ซีโอไลต์ จึงเป็น “จุดสมดุลที่น่าสนใจ” ระหว่างการใช้ไนโตรเจน ผลผลิต และคุณภาพด้านรสชาติ แต่ยังไม่ควรเรียกว่าเป็นอัตราที่ดีที่สุดสำหรับทุกพื้นที่

⚠️ ที่สำคัญ ตัวเลขทั้งหมดนี้คือ กิโลกรัมของธาตุไนโตรเจน (N) ไม่ใช่น้ำหนักกระสอบปุ๋ยยูเรีย และงานทดลองดำเนินการกับข้าว Japonica ในประเทศจีน
ดังนั้น ก่อนนำไปใช้กับนาข้าวไทย ควรพิจารณา ผลวิเคราะห์ดิน พันธุ์ข้าว เป้าหมายผลผลิต การจัดการน้ำ และคำแนะนำปุ๋ยเฉพาะพื้นที่ มากกว่าการนำตัวเลขจากงานวิจัยไปใช้โดยตรง

🌱 การใส่ปุ๋ยอย่างมีประสิทธิภาพ ไม่ใช่การถามว่า “ใส่ได้มากแค่ไหน” แต่คือ “ใส่เท่าไรจึงคุ้มกับผลผลิตและคุณภาพที่ต้องการ”
ติดตาม THAI GREEN AGRO เพื่อเรียนรู้เรื่องดิน ธาตุอาหาร และแนวทางจัดการปุ๋ยอย่างมีเหตุผล เพื่อผลผลิตที่ดีควบคู่กับคุณภาพและความคุ้มค่า

บทความโดย : THAI GREEN AGRO