ปัญหาการขาดแคลนน้ำในพื้นที่การเกษตรนอกเขตชลประทานนั้นจะรุนแรงขึ้นเนื่องจากความผันแปรของภูมิอากาศ การจัดการแหล่งน้ำบนดินอาจไม่เพียงพอต่อการรักษาความชื้นในระยะยาวเราจึงต้องมีการมุ่งเน้นปรับปรุงคุณสมบัติทางกายภาพและเคมีของดิน
เพื่อเปลี่ยนดินให้เป็นแหล่งกักเก็บน้ำตามธรรมชาติผ่านกระบวนการปรับปรุงโครงสร้างดินโดยการประยุกต์ใช้สารปรับปรุงดินกลุ่มแร่ธาตุและอินทรียวัตถุ เพื่อเพิ่มความสามารถในการอุ้มน้ำและลดการสูญเสียน้ำจากการระเหยและการซึมลึก การรู้ถึงโครงสร้างดินก็สำคัญ เนื่องจากโครงสร้างดินคือลักษณะของเนื้อดิน การจัดเรียงอนุภาคดิน เช่น ดินเหนียว ดินทราย ดินร่วน ซึ่งจะส่งผลโดยตรงต่อความพรุนดินได้แก่ ช่องว่างขนาดใหญ่(Macropores) ทำหน้าที่ระบายน้ำและอากาศ ลดการเกิดน้ำท่วมขังในระยะสั้น ช่องว่างขนาดเล็ก(Micropores) ทำหน้าที่กักเก็บน้ำไว้ด้วยแรงดึงผิว (Capillary Water) ซึ่งเป็นแหล่งน้ำหลักที่พืชสามารถดึงไปใช้ได้ในช่วงขาดฝน ในพื้นที่นอกเขตชลประทานที่ดินมักมีปัญหาหน้าดินแน่นแข็ง (Soil Crusting) หรือเป็นดินทรายจัด
การปรับปรุงเพื่อให้เกิดช่องว่างขนาดเล็กเหล่านี้จึงเป็นหัวใจสำคัญของการกักเก็บน้ำต้นฤดู ซึ่งตัวช่วยเพิ่มความสามารถในการอุ้มน้ำนั้น สามารถใช้สารอุดบ่อเป็นชั้นกันน้ำซึมเมื่อโดนน้ำจะสามารถพองตัวได้มากกว่าตอนแห้งหลายเท่า เมื่ออนุภาคแร่พองตัวขึ้นในช่องว่างระหว่างเม็ดดินโดยเฉพาะดินทรายหรือดินร่วนปนทรายที่มีรูพรุนใหญ่ จะเข้าไปเบียดและอุดรูพรุนเหล่านั้นจนสนิท ทำให้น้ำไม่สามารถซึมผ่านลงไปสู่ใต้ดินได้และใช้ร่วมกับสเม็คไทต์ที่เป็นแร่ดินเหนียวจะช่วยดูดน้ำและสารอุดบ่อให้จับกันแบบเหนียวแน่นและลดการเกิดรอยร้าว การกัดเซาะของหน้าดิน
นอกจากนี้เรายังสามารถวัสดุคลุมดินร่วมกับสารอุดบ่อจะช่วยรักษา ศักย์ของน้ำในดิน เช่นการใช้โพแทสเซียมฉิวเมท สารฮิวมิกทำหน้าที่เป็น "กาวทางชีวภาพ"ชื่อมประสานอนุภาคดินที่กระจัดกระจายให้รวมตัวเป็นเม็ดดินที่เสถียร ส่งผลให้โครงสร้างดินโปร่งแต่สามารถอุ้มน้ำได้ดีขึ้น การใช้ปุ๋ยคอก มูลวัว อินทรียวัตถุที่มีความสมบูรณ์สามารถดูดซับน้ำได้มากกว่าน้ำหนักตัวหลายเท่าตัว ช่วยลดความเครียดของพืชเนื่องจากการขาดน้ำ
การเพิ่มความสามารถในการอุ้มน้ำของดินด้วยแร่ธาตุธรรมชาติและอินทรียวัตถุ ไม่เพียงแต่ช่วยให้พืชรอดพ้นช่วงฝนทิ้งช่วงได้นานขึ้น แต่ยังเป็นการเพิ่มประสิทธิภาพการใช้ปุ๋ย เนื่องจากน้ำที่เป็นตัวละลายธาตุอาหารถูกกักเก็บไว้ในเขตรากพืชได้นานขึ้น ส่งผลต่อความมั่นคงทางผลผลิตและความยั่งยืนของระบบนิเวศการเกษตร โดยอัตราการใช้ สารอุดบ่อ 2 กิโลกรัม / สเม็คไทต์ 100 กิโลกรัม
หากสนใจข้อมูลเพิ่มเติมหรือต้องการปรึกษาปัญหาด้านการเกษตรปลอดสารพิษ
ติดต่อสอบถามได้ที่ @thaigreenagro
บทความโดย นางสาวธารหทัย จารุเกษตรพร
ตำแหน่งนักวิชาการเกษตร บริษัทไทยกรีนอะโกร
